گیاه فیکوس، از خانواده مورآسه (تیره انجیر) میباشد. زادگاه اصلی گیاه فیکوس، جنگل های استوایی قاره آسیا و آمریکای شمالی و استرالیا است. فیکوسها، دسته بزرگ گیاهیاند که بیش از 600 گونه دارند. این گیاهان، دارای گونههای مختلف از قبیل برگ پهن، برگ ریز و … میباشد.
گیاه فیکوس، به طور کلی، در سایه آفتاب از رشد بهتری برخوردار است و به روشنایی نسبی نیاز دارد. ساقهها در فیکوس، خشبی، نیمه خشبی و مفتولیِ رونده هستند. برگهای فیکوس، همیشه سبز هستند و به اشکال درختی، درختچه و بالا رونده دیده میشوند. در ادامه با ما همراه باشید تا شما را با انواع گل فیکوس و نحوه نگهداری از آن، آشنا کنیم.![]()
انواع درختچه و گیاهان گران قیمت
ناموجود
دیفن باخیا با گلدان پلیمری
زامیفولیا با گلدان ۸ضلعی
سانسوریا شمشیری ابلق با گلدان ۸ضلعی
سانسوریا شمشیری ابلق با گلدان پلیمری استوانه
ناموجود
شامادورا بزرگ با گلدان پلیمری استوانه
ناموجود
شامادورا بزرگ با گلدان ۸ ضلعی
یوکا با گلدان پلیمری استوانه
یوکا با گلدان ۸ ضلعی
معرفی انواع گل فیکوس
۱. فیکوس جنگلی برگ ریز
این نوع از فیکوسها، به ” فیکوس پیچ ” نیز شهرت دارند . این گیاهان، دارای برگهای ریز و به شکل قلبی شکل و ساقههای مفتولی نازک میباشند. شرایط نگهداری فیکوس جنگلی در گلخانه راحت است و این فیکوسها در گلخانه ها، از دیوارهها بالا میروند و مثل عشقه، رشد و نمو میکند.
۲. فیکوس پیچ
این مدل از انواع گل فیکوس، به علت آویزان بودن، در سبدهای آویز گل مورد استفاده قرار میگیرند. برگهای آنها، قلبی شکل، چرمی و براق است که ساقههای گیاه را کاملا میپوشاند. این گونه، رشد بسیار سریعی دارد. در صورت وجود قیم یا داربست، مانند عشقه، خود را به بالا میکشاند. همچنین دارای واریته های ابلق نیز می باشد.
شرایط نگهداری فیکوس جنگلی به این شکل است که این گیاه از نورِ زیاد، گریزان است و مناسب مکانهای نیم سایه روشن میباشد.
بیشتر بخوانید: نکات و ترفندهای نگهداری گیاهان آپارتمانی در انواع مختلف که نمی دانستید!
۳. فیکوس معمولی
در نوع معمولی فیکوس، برگها چرم گونه، براق و زیبا هستند. طول آنها به 30 سانتی متر (یا بیشتر) میرسد. برگهای گیاه فیکوس معمولی، غالبا به صورت متناوب قرار میگیرند. این نوع فیکوس، بسیار مناسب برای نگهداری در منزل است. شرایط نگهداری فیکوس معمولی طیف وسیعی از محیطها از جمله اتاقهای سرد و کم نور را در منزل شامل میشود.، گرچه محیط گرم و مرطوب را نیز ترجیح میدهد.
۴. فیکوس ابلق درخت کائوچوی ابلق
فیکوس ابلق، برگهایی شبیه به فیکوسهای معمولی دارد. با این تفاوت که لبههای برگها، کم و بیش، شیری تا کرم رنگ هستند.
۵. فیکوس آلمانی
این نوع فیکوسها، به فیکوس آلمانی یا هندی نیز معروف هستند. برگهای آنها، بیضی شکل بوده و از فیکوس معمولی، ضخیمتر است. همچنین علت برتری فیکوس آلمانی نسبت به انواع دیگر، عدم رشد طولیِ زیادِ آن میباشد.
۶. فیکوس برگ تبریزی یا فیکوس مقدس
در این گونه، برگها شبیه به برگهای صنوبر و تبریزی است. با این تفاوت که کمی ضخیمتر و نوکِ باریکِ آن، کشیدهتر است.
۷. فیکوس بنجامین یا انجیر گریان
این گیاه، یکی از زیباترین درختچههای آپارتمانی، ویژه سایه یا مکانهای سر پوشیده است. برگهای فیکوس بنجامین، بیضی شکلِ نوک تیز و به رنگِ سبزِ روشن می باشند. شاخههای آن، دارای خاصیت ارتجاعی و به حالت آویزان و مجنون است. واریتههای ابلقِ آن، با برگهای سبز و سفید کرمی، اخیرا در ایران پرورش مییابند.
ارتفاع این گونه، در طبیعت، به 2 متر نیز میرسد. خرید فیکوس بنجامین به نسبت سایر فیکوسها رایجتر بوده و این گیاه بدلیل جذبِ بیش از حدِ آب و دفع آن از نوک برگهایش، به فیکوس گریان هم شهرت دارد. رعایت شرایط نگهداری فیکوس بنجامین، به ویژه در زمینه آبیاری، برای حفظ شادابی و طراوت این گیاه در محیط آپارتمان ضروری است.
۸. فیکوس برگ ویولونی
فیکوس برگ ویولونی دارای برگهای درشت و براق است. لبههای آن، موجدار و شبیه به ویولون، با رگبرگهای برجسته سفید است. این نوع از فیکوسها، مناسب نگهداری در محیط های گرم و مرطوب هستند.
۹. فیکوس لیراتا
فیکوس لیراتا یا فیکوس برگ ویلونی با نام علمی Ficus lyrata از خانواده Moraceae (انجیر) و بومی غرب آفریقاست. این گیاه همیشه سبز با برگهای براق به شکل پنج ضلعی یا شبیه به یک ویلون و چرم مانند با حاشیه مواج که دارد، منظره خاص و منحصر به فردی از خود نمایان میکند. رنگ برگها سبز تیره با رگبرگ روشن هستند. اندازه برگها ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر بوده و جنبه تزئینی آن زیاد است. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله معرفی گیاه فیکوس لیراتا را نیز مطالعه بفرمایید. جهت اطلاع از قیمت گیاه فیکوس کلیک کنید.
نحوه و شرایط نگهداری فیکوس در خانه
در ادامه این مقاله به بررسی شرایط نگهداری فیکوس و فاکتورهای موثر در نگهداری این گیاه خواهیم پرداخت.
درجه حرارت
گیاه فیکوس، در گرمای معتدل، به خوبی رشد میکند. نگهداری گل فیکوس در آپارتمان نیازمند دمایی بین 13 تا 29 درجه سانتیگراد است.
نور
نور مناسب برای نگهداری گل فیکوس، متوسط تا زیاد باید باشد تا گیاه بتواند به خوبی رشد و نمو کند. به همین علت، فیکوسها، در جنگلها و در سایه درختان نیز، میتوانند به زندگی ادامه دهند. همچنین در منازل هم، نور کم و دمای متغیر اتاقها را بهتر از سایر گیاهان تحمل میکنند. البته بهتر است برای انواع درختی فیکوسها بخصوص بنجامینها و نوع ابلق آنها، محلی پر نور و برای سایر انواع، محل سایه را انتخاب کنید. همچنین جهت کنترل بهتر نور میتوانید از انواع لامپ رشد گیاه استفاده نمایید.
رطوبت
فیکوسها، به رطوبت نسبی 25 تا 50 درصد نیاز دارند. به همین دلیل، بهتر است هر چند وقت یکبار، سطح برگها را با اسفنجِ مرطوبتر نمایید. با این کار، ضمن تمیز و براق نمودن برگهای گیاهتان، رطوبت نسبی مورد نیازِ آن را نیز تامین کردهاید. در ارقامِ برگ ریز، میتوانید با اسپری کردن آب بر روی برگها، نیاز رطوبتی آنها را تامین کنید. (مخصوصا در فصول گرم)
آبیاری
میزان آبیاری گیاه فیکوس، متوسط است؛ به طوری که در فاصله بین دو آبیاری، باید سطحِ خاکِ گلدان، خشک گردد. ضمنا، گیاه فیکوس، نسبت به زیادی و سردیِ آب حساس است و رعایت نکردنِ این نکته، باعثِ ریزشِ برگها میشود. نگهداری گل فیکوس در آپارتمان نیازمند توجه خاصی است که در هنگام آبیاری باید به آن توجه کنید.
تذکر : شرایط نگهداری فیوکس در هنگام آبیاری به این صورت است که هرگز نباید آن را غرقاب کنید!
خاک مناسب
گیاه فیکوس، در خاکِ غنی از مواد آلی و کودِ پوسیده دامی، سریعا رشد و نمو میکند. برای تهیه خاک مناسب، باید ترکیب خاک، شامل یک سوم خاکِ باغچه+یک سوم خاکبرگ پوسیده+یک سوم کودِ پوسیده دامی باشد. شما موظفید هر 2 سال یکبار، خاک گلدانتان را، در فصل بهار، عوض نمایید.
البته بعد از اینکه گیاهتان تنومند شد، دیگر نیازی به تعویض گلدان نخواهید داشت. بلکه فقط هر چند ماه یکبار، یک مرتبه، خاکِ سطحیِ گلدان را سیخک زده و با کودِ شیمیایی کامل آن را تقویت کنید.
دو نکته مهم درباره کود مناسب فیکوس
نکته اول
کوددهی بصورتِ محلول پاشی، از طریقِ به کار بردنِ یک کودِ کامل و کودهای میکرو، فقط در زمانِ رشد گیاه فیکوس توصیه میشود.
نکته دوم
در صورتیکه بدلیل دمای محیط یا عوامل دیگر، شاهد توقف رشد فوکوس بودید، کودپاشی (خصوصا با غلظتِ زیاد) باعث سوختگی برگهای جدید میگردد. بنابراین، در فصل بهار و تابستان،هر 1 تا 2 ماه یکبار، تغذیه با کودهای شیمیایی محلول در آب، برای پیشرفت در نگهداری گل فیکوس لازم است.
روش های مهم در تکثیرِ انواع فیکوس ها کدام است؟
روش اول : ازدیاد گیاه فیکوس از راه قلمه
در این روش،با استفاده از قلمه انتهایی،که حداقل دارای 1برگ و 3جوانه می باشد،میتوانید فیکوس را تکثیر نمائید.
- قلمه ها را ، دقیقا از زیرِ یک جوانه انجام برش بدهید .
- برگ های تحتانی قلمه را قطع کنید .
- قلمه ها را به مدت 24 ساعت در هوای آزاد قرار دهید تا شیره ی گیاهیِ آن ها خارج شود.
توجه:
همچنین میتوانید قسمت تحتانی را به مدت 1تا2 روز، داخل آب قرار دهید تا شیره قلمه خارج گردد.
در غیر این صورت، شیره، مانعِ ریشهدار شدنِ قلمهها میشود .
- سپس قلمه ها را در بستری از ماسه شسته بکارید .
- در وسطِ بسترِ کشتِ آماده، که از جنسِ ماسه شسته می باشد، سوراخی بیش از قطر قلمه ایجاد کنید.
- قلمه آماده را در سوراخ ایجاد شده در داخلِ بسترِ کشت قرار دهید .
- سپس اطرافِ آن را با دو انگشت فشار دهید تا قلمه در جای خود مستقر شود و با ماسه در تماس کامل باشد.
- با ایجاد دمای بین 25تا30 درجه سانتی گراد در بستر کاشت،به ریشه زاییِ بهترِ قلمه ها کمک خواهید کرد.
توجه :
در شرایط مناسبِ رطوبت، دما و نور، ریشه قلمهها بعد از 3 هفته ظاهر میشوند .
- بعد از ریشه دار شدن،گیاه را در گلدانهای نشایی کشت نمایید و برای مدتی، در شرایط محیطی گرم و مرطوب نگهداری کنید.
دو نکته مهم در تکثیر انواع فیکوس ها از راه قلمه
نکته اول :
زمان انجام تکثیر از راه قلمه ، فروردین ماه می باشد .
نکته دوم :
به علت سخت ریشه دار شدنِ فیکوس ها ، بهتر است از هورمون های ریشه زایی (طبق دستور) استفاده نمایید.
روش دوم : ازدیاد گیاه فیکوس از راه خوابانیدن هوایی
این شیوه ، در ایران ، رواج چندانی ندارد .
مراحل تکثیر ، در این روش ، عبارت اند از :
- پایه های مادری فیکوس را – که در گلدان های بزرگ پرورش داده اید – سر برداری نمایید .
- سپس در محل نسبتا خنک ، از آن نگهداری کنید تا شاخه های محکمی تولید کند .
- زمانی که طول شاخه ها به 15 تا 20 سانتی متر رسید ، از آن ها برای خوابانیدن هوایی استفاده نمایید .
- در وسطِ دو بند ، در محلی که می خواهید ریشه ها در آن ظاهر شوند ، با یک چاقوی تیز ، زخمی به طولِ 2 تا 5 سانتی متر در پوست شاخه ایجاد کنید . ( از طرف بالا به پایین )
توجه :
میتوانید به جای ایجاد شکاف در شاخه،حلقه ای کامل از پوست شاخه را در وسط دو بند در آورید.
- شیار ایجاد شده را با وسیله ای مانند یک چوب کبریت یا مقداری خزه (ترجیحا آغشته به هورمون ریشه تراش)، باز نگه دارید.
- سپس،با ماده ای که رطوبت را بخوبی به خود جذب می کند (مثل خزه)، محل زخم را کاملا بپوشانید.
- با یک پاکت پلاستیکی نیز ، دو سرِ باز دورِ خزه را بپوشانید .
- درب کیسه پلاستیکی را از پایین محکم ببندید و از بالا ، خزه را آبیاری نمایید .
توجه :
خزه را همیشه مرطوب نگه دارید .
- در صورتِ سنگینیِ شاخه فیکوس ، استفاده از یک قیم توصیه می شود .
- پس از ظاهر شدن ریشه های سفید از لابلای خزه ها،شاخه را از زیرِ محلِ ریشه داده،قطع کنید.
- اکنون ، نهالِ جوان را که دارای چند برگ است ، در گلدان های نشائی کشت نمایید.
دو نکته مهم در تکثیر انواع فیکوس از راه خوابانیدن هوایی
نکته اول :
باید زخمهای وارد شده به پایه های مادری را با چسبِ پیوند،بپوشانید تا شیره گیاهی به خارج جریان نیابد.
نکته دوم :
بهتر است این نوع تکثیر را در ماه های آخر زمستان و اوایل بهار انجام دهید.
انواع گیاهان مقاوم
ناموجود
گلدان سفالی با درختچه انار مینیاتوری
ناموجود
گلدان سفالی با درختچه انار مینیاتوری
زامیفولیا با گلدان ۸ضلعی
سانسوریا شمشیری ابلق با گلدان ۸ضلعی
سانسوریا شمشیری ابلق با گلدان پلیمری استوانه
بیماری های انواع مختلف فیکوس و راه حل های آن چیست؟
رنگ پریدگی برگ ها و بد شکل شدن آن ها به چه علت است ؟
این امر، به علت کمبود مواد غذایی و نور زیاد است.
بهتر است گیاه را به محلی کم نورتر منتقل کرده و طبق دستور،هر 2هفته یکبار آن را تغذیه کنید.
علت ظهور لکه های قهوه ای برجسته روی دم برگ ها و اطراف رگبرگ اصلی در پشت برگ چیست ؟
علت آن ، وجود آفت شپشک است.
برای درمان گیاه،بهتر است آن را با سموم حشره کش،سمپاشی کرده و برگها را با پارچه ها تمیز نمائید.
دلیل ظهور لکه های قهوه ای در برگ ها و سقوط ناگهانی آن ها چیست ؟
این امر ، به علت سردی هوا می باشد .
گلدان را به محل گرم تری منتقل کنید .
وجود لکه های زرد و سفید بر روی برگ ها به چه علت است ؟
به علت وجود کنه قرمز در پشت برگ می باشد .
بهتر است گیاهتان را با سموم کنه کش ، سمپاشی نمائید .
علت وجود لکه های سوخته بر روی برگ ها چیست ؟
این امر به دلیل غبارپاشی در آفتاب صورت گرفته است .
برای از بین رفتن لکه ها ، بهتر است گیاهتان را در معرض نور مستقیم قرار ندهید .
زرد شدن و سقوط برگ های پائینیِ گیاه، به چه علت است ؟
آبیاری بیش از حد، دلیل آن است.
این عارضه در گیاهان مُسن ، طبیعی است .
برای گیاهان جوان، بهتر است اجازه دهید در فاصله بین دو آبیاری ، سطح خاک خشک شود.
جمعبندی
دراین مقاله با شرایط نگهداری فیکوس و نحوه مراقبت از آن آشنا شدیم. امیدواریم نکاتی که بیان کردیم، به شما در خرید اینترنتی فیکوس کمک کند. همچنین کافه گلدون در بخش گلیار با گیاهپزشکهای حرفهای خود پاسخگوی سوالات و مشکلات شما در مورذ گل محبوبتان خواهد بود.
تا مقاله بعدی، خدا یار و نگهدارتان…![]()

















