پرواز شبح، یکی از برترین جنگندههای تاریخ در آسمان ایران/ عکس
زمانی که بسیاری از هواپیماها نمیتوانستند از پس ماموریتهایشان بر بیایند، فانتوم ملقب به شبح آسمان موفق به انجام وظایفی دشوار شد.
خبرآنلاین، مکدانل داگلاس اف ۴ فانتوم یک جنگنده بزرگ که در مسیر خود در نبرد، چیزی از لطافت را به نمایش نمیگذارد، یکی از تاثیرگذارترین هواپیماهای تاریخ است. در طول سالهای پرتنش جنگ سرد در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، فانتوم، سمبل قدرتنمایی تاکتیکی بود. در بین سالهای ۱۹۵۸ تا ۱۹۸۱، بیش از پنج هزار فروند فانتوم در دهها مدل ساخته شد و در دهها کشور به پرواز در آمد تا پرکارترین هواپیمای جنگی مافوق صوت لقب بگیرد.
هنوز بسیاری از قابلیتهای کیفی فانتوم، محبوبیت بالایی دارد که طبیعتا ظرافت در این میان، جایی ندارد.
فانتوم در مقایسه با دیگر هواپیماهای همدوره خود، یک غول بود. بیشتر جنگندهها تنها یک صندلی دارند، ولی F۴ دارای دو صندلی بود. یک صندلی برای خلبان در جلو و یک صندلی برای افسر رادار و سلاح در عقب. وزن یک هواپیمای F۴ با بار کامل حدود ۲۸ تن بود؛ جنگنده میراژ ۳ فرانسه، ۱۴ تن وزن داشت و جنگنده MiG-۲۱ شوروی سابق تنها ۱۰ تن وزن داشت. جنگنده F۴ با ۱۹ متر طول، حدود سه متر بلندتر از دو جنگنده دیگر بود.
سایز و قدرت موتور فانتوم، این امکان را برای این جنگنده فراهم کرد که بتواند حجم بار قابل توجهی را حمل کند. فانتوم F۴ قابلیت حمل ۸هزار کیلوگرم موشک، بمب و مخازن سوخت خارجی را داراست. این در حالی است که هواپیمای میراژ تنها میتواند ۴۵۰۰ کیلوگرم بار حمل کند و ظرفیت MiG-۲۱، تنها ۱۳۵۰ کیلوگرم است.
نیروی هوایی ارتش ایران هم تعداد زیادی از جنگنده قدرتمند را در اختیار دارد. پیروزیهای هوایی هواپیماهای اف-۴ ایران در جنگ ایران و عراق بیشمار است و جنگندههای غربی و شرقی بسیاری مقابل توانایی این پرنده بینظیر تسلیم شدند.
یراث ماندگار فانتوم II در ارتش ایالات متحده با چندمنظوره بودن و قابلیت تطبیقپذیری بالایش در نسخههای گوناگون گره خورده است. از F-4J نیروی دریایی که برای عملیات از روی ناو هواپیمابر طراحی شده بود تا F-4E به شدت مسلح، این هواپیما بارها و بارها توانایی خود را در میدان نبرد ثابت کرد.
هر نسخه نقشی کلیدی در شکلدهی به تاکتیکها و قابلیتهای نبرد هوایی در دوران جنگ سرد و پس از آن ایفا کرد و تیراژ بالای تولیدشان نشانگر اهمیتشان بود. امروز، فانتوم بهعنوان یکی از موفقترین جنگندههای تاریخ هوانوردی شناخته میشود و نسخههای آن همچنان در نیروهای هوایی چندین کشور جهان در خدمت هستند.
| رتبه | نسخه | سال معرفی | برد پروازی | تعداد فروند تولید شده | ویژگیهای شاخص |
|---|---|---|---|---|---|
| ۵ | F-4J | ۱۹۶۶ | ۱,۷۵۰ مایل دریایی (۲,۰۱۴ مایل / ۳,۲۴۱ کیلومتر) | ۵۲۲ | مخصوص عملیات ناو هواپیمابر؛ رادار ارتقایافته؛ بهبود موشکهای هوابههوا؛ ارابه فرود تقویتشده؛ کابین با دید بهتر؛ توانمند در دفاع هوایی و پشتیبانی زمینی |
| ۴ | F-4C | ۱۹۶۳ | ۱,۶۱۵ مایل دریایی (۱,۸۵۸ مایل / ۲,۹۹۱ کیلومتر) | ۵۸۳ | نسخه نیروی هوایی؛ ترکیب توان حمله زمینی و برتری هوایی؛ مجهز به موشکهای راداری و مادون قرمز؛ نقش حیاتی در جنگ ویتنام |
| ۳ | F-4B | ۱۹۶۰ | ۱,۷۵۰ مایل دریایی (۲,۰۱۴ مایل / ۳,۲۴۱ کیلومتر) | ۶۴۹ | اولین نسخه تولیدی؛ طراحیشده برای ناو هواپیمابر؛ ثبت ۱۵ رکورد جهانی (سرعت و ارتفاع مطلق)؛ توانمند در دفاع ناوگروه، حمله زمینی و شناسایی؛ رادار قوی برای رهگیری دوربرد |
| ۲ | F-4D | ۱۹۶۶ | ۱,۶۱۵ مایل دریایی (۱,۸۵۸ مایل / ۲,۹۹۱ کیلومتر) | ۸۲۵ | ارتقایافته نسبت به F-4C؛ اویونیک پیشرفتهتر؛ سیستم بمباران دقیقتر؛ سامانههای هدفگیری مادون قرمز؛ رادار ارتقایافته؛ جنگنده-بمبافکن مؤثر در جنگ ویتنام |
| ۱ | F-4E | ۱۹۶۷ | ۱,۶۱۵ مایل دریایی (۱,۸۵۸ مایل / ۲,۹۹۱ کیلومتر) | ۱,۳۷۰ | پرتیراژترین نسخه؛ مجهز به توپ داخلی ۲۰ میلیمتری M61 ولکان؛ بهبود در نبرد نزدیک (داگفایت)؛ اویونیک و رادار پیشرفتهتر؛ دقت بالاتر در بمباران؛ ستون فقرات نیروی هوایی آمریکا در دهه ۱۹۷۰ |
