افزایش نجومی قیمت گوشت و مرغ: ۷۰۰ هزار تومان گرانی گوشت، ۱۰۰ هزار تومان اختلاف قیمت مرغ از مرغداری تا بازار!
بازار پروتئین کشور این روزها شاهد نوسانات قیمتی بی‌سابقه‌ای است که جیب مصرف‌کنندگان را نشانه رفته است. بررسی‌های میدانی و اظهارات کارشناسان نشان می‌دهد که فاصله قیمتی چشمگیری بین نرخ تولید و قیمت عرضه در بازار وجود دارد که سوالات زیادی را درباره عملکرد سیستم توزیع و نظارت برانگیخته است.
به گزارش خبرآنلاین، در حالی که قیمت مرغ در هفته‌های اخیر روند کاهشی داشته و حتی کمتر از نرخ تعادلی به فروش می‌رسد، گوشت قرمز با نوسانات شدیدی روبرو است. این در حالی است که فعالان بازار معتقدند قیمت دام زنده با نرخ فعلی گوشت قرمز در بازار همخوانی ندارد و حاشیه‌های سود غیرمنطقی در این میان به چشم می‌خورد.
اختلاف نجومی قیمت‌ها: از مرغداری تا قصابی
ارسلان قاسمی، مشاور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، با اشاره به وضعیت بازار، تاکید کرد که هر کیلو مرغ از درب مرغداری تا رسیدن به دست مصرف‌کننده، ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان اختلاف قیمت دارد. این شکاف قیمتی، سود سرشاری را نصیب واسطه‌ها می‌کند و مصرف‌کننده نهایی متحمل فشار مالی زیادی می‌شود.
در مورد گوشت قرمز، وضعیت به مراتب نگران‌کننده‌تر است. به گفته قاسمی، با احتساب قیمت دام زنده، حداکثر قیمت هر کیلو گوشت قرمز باید بین یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باشد؛ این در حالی است که این محصول با قیمت ۲ تا ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. این یعنی بیش از ۷۰۰ هزار تومان گرانی غیرمنطقی در هر کیلوگرم گوشت قرمز!
تولید کافی، اما توزیع ناکارآمد
قاسمی با اشاره به چالش‌های تنظیم بازار محصولات پروتئینی، از نبود آمار قابل اتکا در این حوزه انتقاد کرد. وی افزود: «بر اساس اعلام وزارت جهاد کشاورزی، ۹۰۰ هزار تن تولید گوشت قرمز داریم که با احتساب نیاز به واردات ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن، تولید کشور بسیار بالاست. این در حالی است که مرکز آمار، سرانه مصرف گوشت قرمز را ۵ کیلو اعلام می‌کند که با جمعیت ۹۰ میلیونی کشور، نیاز کل کشور ۴۵۰ هزار تن است. این آمار نشان می‌دهد که ما دو برابر نیاز کشور تولید داریم، اما این موضوع در بازار منعکس نمی‌شود.»
این مقام مسئول، مشکل اصلی را نه در تولید، بلکه در نظام توزیع و نظارت دانست. وی تاکید کرد که با وجود تولید کافی، ضعف در مدیریت زنجیره تامین و توزیع، باعث ایجاد رانت و افزایش بی‌رویه قیمت‌ها شده است. به گفته او، اصلاح آمار، بهبود سیستم توزیع و مدیریت هوشمند زنجیره تولید تا توزیع، برای حذف دلالان ضروری است.
آینده بازار مرغ: در گرو حمایت و صادرات
حبیب اسداله نژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، به زیان هنگفت مرغداران اشاره کرد. وی اظهار داشت: «در حال حاضر، مرغداران در ازای فروش هر کیلو مرغ، ۹۰ هزار تومان زیان می‌کنند، چرا که قیمت تمام شده هر کیلو مرغ حداقل ۲۵۰ هزار تومان است، اما با نرخ ۱۶۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.»
اسداله نژاد خاطرنشان کرد که مازاد تولید، فشار زیادی بر مرغداران وارد کرده و این وضعیت می‌تواند به ورشکستگی آنها منجر شود. وی برای جلوگیری از این بحران، پیشنهاداتی از جمله حمایت از صنعت، تسهیل صادرات و مدیریت بازار را مطرح کرد. او هشدار داد که جوجه‌ریزی ماهانه نباید از ۱۱۵ تا ۱۲۰ میلیون قطعه فراتر رود، زیرا زیان روزانه مرغداران به بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان می‌رسد.
ثبات در عرضه دام، چالش در قدرت خرید
افشین صدردادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، با اشاره به زایش‌های پاییزی، از افزایش جمعیت دامی کشور خبر داد و تاکید کرد که کمبودی در عرضه دام وجود ندارد. وی گفت: «با توجه به گستردگی توزیع دام در میادین، کمبودی در بازار نداریم.»
صدردادرس علت اصلی کاهش کشتار دام را نه کمبود عرضه، بلکه کاهش قدرت خرید مردم دانست. وی افزود: «بعد از حذف ارز ترجیحی و افزایش تورم، قیمت دام زنده و به تبع آن گوشت بالا رفته است و قدرت خرید مردم متناسب با این نوسانات نیست. این موضوع هیچ ارتباطی به تولید و عرضه دام زنده ندارد.»
وی متوسط قیمت هر کیلو بره نر را ۷۲۰ تا ۷۳۰ هزار تومان اعلام کرد و گفت که هر کیلو لاشه درب کشتارگاه یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان توزیع می‌شود. صدردادرس تاکید کرد که با توجه به خودکفایی در تولید گوشت مرغ و پتانسیل خودکفایی در گوشت قرمز، حمایت‌های لازم از بخش تولید برای مقرون به صرفه شدن تولید برای تولیدکننده ضروری است و در صورت نیاز به واردات، صرفاً باید به فکر ذخایر استراتژیک بود.
این گزارش‌ها نشان می‌دهد که با وجود ظرفیت‌های بالای تولید در کشور، ضعف در مدیریت و نظارت بر بازار، به گرانی‌های بی‌رویه و فشار بر مصرف‌کنندگان منجر شده است. اصلاح ساختار توزیع و افزایش قدرت خرید مردم، راهکارهایی است که می‌تواند به ثبات بازار پروتئین کمک کند.
