اسم علمی این گیاه Fittonia verschaffeltii، از خانواده Acanthaceae میباشد.
فیتونیابه اسم گل برگ نعنایی، پوست ماری و گل موزاییکی نیز معروف است و بومی کشور برزیل میباشد.
این جنس دارای 2 گونه است و از گیاهان چند ساله خزنده همیشه سبز و کند رشد با برگهای زینتی تشکیل یافته است.
این دو گونه Verschaffeltii و Argyroneura میباشند.
درگونه Verschaffeltii رگبرگها اغلب به رنگ ارغوانی است و در نوع دیگر سفید نقرهای است که به برگ یک حالت مشبک میدهد.
انواع آگلونما
[wpb-product-slider product_type=”id” id=”54894,1283,265,249,270,42417″]
Fittonia verschaffeltii
Fittonia argyroneura
فیتونیا از گیاهان مناطق گرمسیری استو ساقه آن پوشیده از کرک و برگها تخم مرغی شکل به طول 5 سانت و
به رنگ سبز معمولی با رگبرگهای سفید یا ارغوانی ، صورتی یا قرمز میباشد که به برگ یک حالت مشبک میدهد.
شاخههای گیاه گسترده و زیبا و برای حفظ این حالت آنها بهتر است گهگاه جوانههای انتهایی را حذف کنید.
تا جوانههای جانبی رشد کنند و گیاه حالت پرپشت بگیرد.
گلهای فیتونیا کوچک و ریز و به رنگ زرد میباشد و زیاد جالب توجه نیست.
برای همین عموماً شاخه گل دهنده از روی گیاه حذف میشود.
ارتفاع گیاه بین 15 تا 30 سانتیمتر میرسد.
به علت نیاز شدید به رطوبت، کاشت این گیاه در گلدانهای شیشهای دهان گشاد بصورت تراریوم رایج است.
شرایط نگهداری فیتونیا
نور
فیتونیابه مکانی با نور متوسط و به دور از تابش مستقیم آفتاب احتیاج دارد.
نور مستقیم در روزهای گرم یا هوای خشک باعث سوختگی و چروکیدگی ونازک شدن برگها میشود.
محیط کم نور و تاریک هم باعث رشد علفی گیاه میشود.
بهترین میزان نور برای فیتونیا نور فیلتر شده پنجره جنوبی یا شرقی با فاصله یک متری و یا پشت پنجرههای شمالی هست.
با شروع فصل تابستان فاصله گلدان را از پنجره های جنوبی و شرقی بیشتر کنید تا نور زیاد، گیاه را اذیت نکند.
آبیاری
فیتونیابه آبیاری متوسط تا زیاد احتیاج دارد، یعنی وقتی2 تا 3 سانت از عمق سطح خاک خشک شد آبیاری شود.
در زمستان هفتهای یکبار و در تابستان هفتهای دو الی سه بارآبیاری شود.
این گیاه به خشکی حساس است، اما این دلیل بر خیس بودن دائمی و باتلاقی شدن خاک نیست.
در اثر آبیاری زیاد، برگهای گیاه به ویژه برگهای پایینی شروع به ریزش میکنند و زرد میشوند.
البته خشکی کشیدن هم باعث میشود که برگها حالت خشک و چروکیده پیدا کنند و گیاه خودش را بیندازد و برگها بریزند.
گاهی خاک گیاه ممکن است خیلی سبک باشد و وقتی که به آن آب میدهید از گلدان سریع خارج شود و گیاه نتواند آب کافی دریافت کند و بی حال شود.
در چنین شرایطی گلدان را در ظرفی که تا نیمه گلدان پر آب باشد حدود یک ربع قرار بدهید تا بتواند آب کافی را دریافت کند و سرحال شود.
رطوبت
فیتونیاگیاهی رطوبت دوست است و خشک بودن هوا باعث خشک شدن برگها و ریزش آنها میشود.
لذا باید محیط مرطوبی را برای آن فراهم کنید.
برای حفظ رطوبت فیتونیا میتوانید گلدان را بر روی زیرگلدانی دارای آب و سنگ ریزه قرار بدهید.
طوری که گلدان روی سنگ باشد و با آب در تماس نباشد و یا غبارپاشی کنید.
برای غبار پاشی هم در زمستان هفتهای 3 بار و در تابستان هر روز گیاه را با غبارپاشی مرطوب کنید.
اگر لبههای برگ گیاه فیتونیا چروکیده شود نشانگر خشکی هوای محیط است.
دما
در تمام طول سال نیاز به گرما دارد.
دمای 15تا 30 را تحمل میکند و دمای مناسب برای رشد آن 18-24 درجه است.
و در دمای کمتر از 15 درجه رشد آن کم و در نهایت متوقف میشود و از بین میرود.
دمای بالاتر از 26 نیاز به غبار پاشی چند بار در روز دارد.
خاک
فیتونیا به خاک سبک با زهکش بالا نیاز دارد.
ترکیب یک قسمت پیت ماس+ یک قسمت پرلیت + دو قسمت خاک برگ برای آن بستر مناسبی است.
همچنین ترکیب خاک برگ و ماسه به اضافه مقداری کوکوپیت و پرلیت هم برای آن مناسب است.
انواع شفلرا
[wpb-product-slider product_type=”category” category=”840″]
کوددهی
در طی فصل رشد یعنی بهار و تابستان هر دوهفته یکبار میتوانید از کودهای شمیایی نظیر کود 3 بیست استفاده کنید.
در فصلهای پاییز و زمستان چون اغلب گیاهان به خواب زمستانی میروند و رشد خاصی ندارند، کوددهی باعث وارد شدن فشار زیاد به گیاه میشود.
تکثیر فیتونیا
از طریق تقسیم بوته و قلمه ساقه صورت میگیرد.
تقسیم بوته:
در روش تقسیم بوته میتوان هنگام تعویض گلدان که کل گیاه از گلدان قبلی بیرون آورده میشود اقدام به عمل تکثیر کنید.
و هر قسمت (بوته) از گیاه را که حاوی ریشه هم باشد به عنوان گیاهی مستقل در گلدان جداگانه کشت کنید.
بدینصورت که خاک را مرطوب کرده و به آرامی گیاه را از گلدان بیرون آورید و به قسمتهای دارای ریشه تقسیم کنید.
سپس هر قسمت را در گلدانی با قطر دهانه 11-9 سانتیمتر حاوی کمپوست گلدانی با پایه پیت بکارید.
و آن را با کیسه پلاستیکی شفاف جهت تامین رطوبت مورد نیاز گیاه بپوشانید و در جای گرم، دور از تابش خورشید در شرایط مناسب نوری و در سایه روشن قرار دهید.
بعد از جوانه زنی گیاه کیسه را بردارید وگلدان را به جای اصلی آن منتقل کنید و شرایط نگهداری را مثل گیاه کامل رعایت کنید.
قلمه ساقه:
در بهار از نوک ساقهها قلمههای به طول 7 تا 10 سانت جدا کنید.
توجه کنید که شاخهای که میبرید حداقل 3 گره جوانهای داشتهباشد تا بهترین نتیجه را بگیرید.
برگهای پایینی را از قلمه جدا کنید و دو تا 3 برگ انتهایی را باقی بگذارید.
سپس قلمه را در بستری مرطوب و سبک کشت کنید.
بهترین بستر برای قلمه فیتونیا مخلوط کوکوپیت و پرلیت یا پرلیت و پیت ماس است.
بعد از کاشت قلمه گلدان را در مکانی با دمای 18 تا 24 با رطوبت محیطی 50 درصد به بالا قرار دهید.
برای تأمین نیاز آبی قلمهها هر زمان سطح خاک رطوبتش را از دست داد با اسپری تأمین رطوبت کنید.
اگر در محیط منزل اقدام به کاشت قلمه میکنید حتماً برای تأمین رطوبت روی گلدان را با پلاستیک کاور کنید به نحوی که نایلون با برگهای گل تماس نداشتهباشد.
روی نایلون چند حفره برای رد و بدل شدن هوا و عمل تهویه تعبیه کنید.
کمتر از دو تا سه هفته قلمه ها شروع به ریشه زایی میکند.
با ظهور اولین برگ کمکم نایلون را از روی گلدان بردارید تا قلمهها به دمای محیط عادت کند و آبیاری را منظم کنید.
هرس
هنگامی که شاخههای فیتونیا بیش از اندازه بلند شدند، میتوانید آن ها را با قیچی ببرید تا گیاه شکلِ گرد و پرپشت خود را حفظ کند.
تعویض گلدان
به علت سطحی بودن ریشههای گیاه نیاز به تعویض سالیانه گلدان نیست.
هر زمان ریشهها از ته گلدان خارج شدند و یا رشد گیاه کم شد و برگهای جدید کوچک میشدند گلدان را تعویض کنید.
انواع گلدان مناسب گیاهان آپارتمانی
[wpb-product-slider product_type=”category” category=”857″]
مشکلات فیتونیا
حاشیه برگها چروک خورده و پژمردهاند:
هوا خیلی خشک است، غبارپاشی را شروع کنید یا مقداری سنگریزه در زیر گلدانی بریزید و آب به آن اضافه کنید.
مواظب باشید ته گلدان با آب در ارتباط نباشد.
لکههای سوخته روی برگها مشاهده میشود:
علت آن استفاده از مواد براق کننده شیمیایی و یا غبارپاشی در آفتاب است.
از مواد براق کننده استفاده نکنید و گیاه را در آفتاب مه پاشی نکنید.
برگها میریزند و جوانههای جدید ظاهر نمیشوند:
هوا سرد است، گلدان را به محل گرمتری انتقال دهید.
تشنگی مفرط هم عامل دیگر این عارضه است که باید گیاه را آبیاری کنید.
برگهای جوان ریز و فاصله بین دو برگ زیاد است:
نور کافی نیست، به محل روشنتر منتقل کنید.
برگها بد شکل و حشرات چسبندهای به همراه توده پنبهای سفید روی آنها مشاهده میشود:
شپشک آردآلود به گیاه حمله کرده.
شپشک از شیره گیاه تغذیه کرده و روی برگ لکههای زرد رنگ ایجاد میکند.
برگها زرد و خشکیده شده و میریزند.
این آفت ماده چسبناکی به نام عسلک تولید میکند که موجب چسبندگی سطح برگ میشود.
با پنیه آغشته به کمی الکل یا مایع صابون حشرات را بردارید.
یا با سم حشره کش مناسب هر دو هفته یکبار تا رفع علائم سمپاشی کنید.
برگهای پائینی زرد میشوند:
آبیاری زیاد است و خاک گلدان باتلاقی شده است.
سوراخ ته گلدان را بازدید و با یک سیم باریک با ملایمت مجرای خروجی زهکش را باز کنید که بسته نشده باشد.
اجازه دهید سطح خاک خشک شود، سپس آبیاری را شروع کنید.
زردشدن ساقه و پوسیدگی ریشه:
علت آن آبیاری زیاد است.
برای آبیاری مجدد اجازه بدهید سطح خاک گلدان بین دو آبیاری خشک شود، بعد اقدام به آبیاری مجدد کنید.
آب زیرگلدانی را بعد از هر بار آبیاری خالی کنید.
برگها زرد و پشت برگها تارعنکبوتی است:
خسارت کنه تار عنکبوتی است.
کنه شیره گیاه را میمکد و موجب زرد شدن برگ و ریزش آن و بستن تار عنکبوت در قسمت زیرین برگ میشود.
از سموم کنه کش استفاده کنید و رطوبت را افزایش دهید.
برگهای گیاه آویزان شده و ساقه چروک و گیاه خودش را انداخته:
به خاطر رطوبت کم محیط و خشکی هوا است.
در این گونه مواقع گلدان را با یک نایلون شفاف کاور کنید، آبیاری را منظم کنید، هر از گاهی گوشه کاور را باز بگذارید تا هوا رد و بدل شود.
بعد از چند روز دوباره برگها به حالت طبیعی خودش برمیگردد.
لکه برگی:
نوعی بیماری قارچی است که به خاطر شرایط نامساعد نگهداری، عدم تهویه مناسب، زهکش نامناسب، خیس شدن برگها حین آبیاری از عوامل ایجاد آن است.
برای جلوگیری از ابتلا به بیماری قارچی شرایط نگهداری را مساعد کرده و تهویه مناسب و آبیاری منظم و ممانعت از خیس شدن برگ و غرقاب کردن دائم خاک توصیه میشود.
حذف برگ آلوده و استفاده از سموم قارچکش برای مقابله با بیماری نیز توصیه میشود.
جهت پرسش در رابطه با مشکل گیاهتان و اطلاع از راههای درمان آن، اینجا کلیک کنید و با کارشناس متخصص گل و گیاه ارتباط برقرار کنید.
ممنون از شما که مثل همیشه همراه ما بودید.
امیدواریم مطالب فوق براتون مفید بودهباشه.
تا مقاله بعدی، خدانگهدار.
جهت بازدید از صفحه کافه گلدون در اینستاگرام، کلیک کنید. 🙂










